Bu an "Messi'nin büyüsü" tabirini ortaya çıkaran anlardan biriydi. Ama bu gol sadece Dünya Kupası sırasında futbol izleyenler için büyük ihtimalle La Pulga(Pire) lakaplı bu küçük adamın attığı ikinci(en fazla üçüncü) goldü. Kariyerinde 407 gol atmış(91 tanesini rekor kırarak 2012'de), dört tane Ballon d'Or ödülü kazanmış Messi, bu turnuvadan önceki son Dünya Kupası golü 2006'da gelmişti.
Eski milli takım hocası ve Arjantin'in yetiştirdiği Maradona'nın efsane golünün neredeyse aynısı 2007'de Copa Del Rey maçında attığından beri Messi sürekli olarak Maradona ile karşılaştırılıyor. Yaşı henüz genç olsa da Messi sürekli karşılaştırıldığı "Tanrı'nın Eli"nin yaptığı gibi ülkesine Dünya Kupası'nı kazandıramadığı için eleştiriliyor.
Arjantin fanatikleri için büyük ihtimalle Messi'nin Barcelona'yla kazandığı iki Dünya Kulüpler Kupası, altı La Liga ve üç Şampiyonlar Ligi şampiyonluğu kazanmış olması yeterli değil.
Belki bu sene işler daha farklı olur. Messi sonunda Dünya Kupası'nda ondan beklendiği gibi oynuyor. Şu ana kadar Nijerya maçındaki güzel frikik ve İran maçındaki maçı kazandıran golleriyle birlikte bütün maçlarında gol attı.(toplamda dört gol)
Messi'nin başarılarının çoğunun birlikte çok az maç yaptığı milli takımla değil de dünyanın en yetenekli oyuncularından kurulu Barcelona ile gelmesi şaşırtıcı bir olay değil.
Önüne çıkan herkesi ezen bir takımın en önemli golcüsü için Messi'nin gol atma yeteneğini Barcelona'nın hücumdaki dominantlığından ayırmak biraz zor olabilir. 2013-14 sezonu da bunu yapmamıza yardımcı olmuyor. Ufak sakatlıklarla ve Neymar'ın takıma katılmasıyla aldığı topların sayısının azalmasıyla Messi'nin bu sezonki istatistikleri ortalamasının altındaydı. Fakat yine de Barcelona ligi ikinci bitirdi. Üstelik Messi'nin oynamadığı yedi maçın altısını kazandılar. Messi bu sezon 41 gol attı fakat bu sayı hem geçen sene attığı 60 golden hem de bu sene en büyük rakibi Ronaldo'nun Ballon d'Or ödülünü kazanmasını sağlayan 51 golden daha az.
Bence bu adil bir eleştiriydi ve asıl konuya girmek için ilginizi çektiğimi düşünüyorum. Bu konu hakkında çok fazla veri topladım, düzenledim ve tekrar düzenledim. Sonra biraz daha veri topladım ve biraz daha düzenledim.
Şimdiye kadar Messi'nin oyununun bütün özelliklerini inceledim ve kategorilere ayırdım: şut ve gol verimliliği; nerelerden şut çektiği; ne kadar sıklıkla kendi şutunu yarattığı; şut atarken ne tarz vuruşlar yaptığını; bire-birdeki yeteneği; paslarının ne kadar isabetli olduğu; ne tarz paslar verdiği; ne sıklıkla gol fırsatı yarattığı; bu fırsatların ne sıklıkla golle sonuçlandığı; hatta topu geriden alıp oyun kurma yeteneğinin diğer iyi şutörlere göre ne kadar iyi olduğunu.
Ve bunlar bu makaleyi oluşturan şeyler. Sonuç olarak hiç beklemediğim bir şeyle karşılaştım: Lionel Messi inanılmaz(imkansız) bir adam.
Ceza sahası dışından diğer oyuncuların ceza sahası içinden vurduğu şutlardan daha etkili şutlar atmak imkansız. Uzun mesafeden ve güçsüz vuruşlardan en çok gol bulan oyuncu olmak imkansız. Asist almadan dünyanın en iyi oyuncularının asist alarak attığı kadar gol atmak imkansız. Bire-birde ve pas dağıtmada diğer bütün forvetlerden daha iyi olmak imkansız. Ve bunları çok uzun bir süre yapmak kesinlikle imkansız.
Ama Messi bunların hepsini ve daha fazlasını yapıyor.
Gol Yeteneği
Futbolda golün öneminin diğer herhangi bir spor dalındaki sayının öneminden daha fazla olduğunu söylesem yanılmış olmam herhalde. Ve Messi o gollerden çok fazla atıyor.(bkz.) Opta istatistiklerine göre 2010 Dünya Kupası'nın bitiminden itibaren Messi'nin toplam 201 kulüp ve milli takım maçında 291 golde imzası bulunuyor.(gol+asist) Peki bu diğer oyuncularla kıyaslandığında nasıl bir rakam acaba? (Opta verileri 2010 Dünya Kupası'nın bitiminden itibaren 16,574 oyuncu ve 24,904 lig ve milli maçın verilerini içeriyor.)
(2010 DK sonrası oyuncuların toplam asist+gol rakamları)
Messi'nin hemen arkasında 289 gol ve asistle en büyük rakibi Cristiano Ronaldo var. İş gol atmaya geldiğinde bu ikili sadece diğer oyuncuların tepesinde olmakla kalmayıp aynı zamanda yüksekten uçuyorlar. Messi ve Ronaldo medya ve taraftarlar tarafından o kadar çok karşılaştırıldı ki benim bunu tekrardan yapmam klişe olarak görülebilir ama yine de yapacağım. Messi'yi ona yakın seviyede üretim yapan oyuncularla karşılaştırmak istediğimizde elimizde karşılaştırabilecek sadece bir tane oyuncu kalıyor: Ronaldo.
Şimdilik asistleri bir kenara bırakalım(ileride daha fazla inceleyeceğiz) ve Messi'nin şutlarına yoğunlaşalım. Ronaldo gibi onun da çok fazla golü ve aynı zaman daha da fazla sayıda şutu var. Eğer bu basketbol olsaydı şut verimliliği ve şut sayısında ters orantı olmasını bekleyebilirdik. Bi oyuncu ne kadar fazla şut atarsa o kadar verimsizdir.(Tabi LeBron James olmadığı sürece.) Fakat istatistiklere bakınca futbolda durumun öyle olmadığı görülüyor. Daha verimli şutörlerin daha fazla şut atmaya eğilimleri olduğu görülüyor. Fakat Messi bu konuda da diğer oyunculardan ayrılıyor:
(Şut verimliliği-Şut sıklığı tablosu. Atılan gol/atılan şut oranı.)
50 ve daha fazla maça çıkmış ve maç başına en az bir şut çekmiş 866 oyuncu arasında Messi şutları en verimli olan 9. oyuncu.(Ronaldo 173.) Aynı zamanda Messi kendi şut sayısına yakın şut atan oyuncular arasında açık ara en verimlisi. 866 oyuncu arasında en verimli olan oyuncu ise Mario Gomez ki kendisi sadece Messi'nin yaklaşık üçte biri kadar şut kullanmış.
Ama futbola şut verimliliği basketbolda olduğu gibi en önemli istatistik değil. Futbolda pozisyon sayısı daha az olduğu için kaçırılan şutların önemi daha büyük. Yani futbolda kaliteli gol fırsatı bulma şansınız az olduğu için bu fırsatları gole çevirmek önemli.
Biraz genellemek gerekirse bazı golcülerin değeri daha fazla ve daha iyi şutlar(kaleye daha yakın, daha iyi açı vs.) bulmasıyla, bazılarınınki ise bu şutları ne sıklıkla gole çevirdiğiyle ilgilidir. Mesela Messi gollerini ortalama 13.6 metre uzaklıktan atarken Ronaldo 18.3 metre uzaklıktan atıyor. ESPN/TruMedia'nın oyuncuların kullandıkları şutları değerlendiren bir programı var. Oyuncuların kullandıkları şutlara göre atması gereken gol sayısını hesaplayan bir program. Oyuncuların attığı gerçek gol sayısı ve hesaplanan sayı arasındaki farka ise "ortalama üstü goller"(GAA) deniyor. Mesela Messi'nin kullanığı şutların gol olma olasılığı daha yüksek olduğu için Messi için hesaplanan rakam .182(yani kullandığı şut başına bu sayı kadar gol atması gerekiyor), Ronaldo'nunki ise .124. Messi'nin gerçekte kullandığı şut başına attığı gol sayısı .220(yani .038 ortalamanın üstünde(GAA)), Ronaldo ise .139(.015 GAA)
İşte 2010 Dünya Kupası'ndan sonra en fazla şut çeken 20 oyuncunun ve ortalamalarının listesi.
Eğer burdan şutların mesafelerini incelemeye geçecek olursak Messi uzak mesafelerden de oldukça etkili bir oyuncu.
Messi'nin ceza sahsının dışından gol bulma yüzdesi kesinlikle muazzam. Neredeyse diğer oyuncuların ceza sahasının içinden gol bulma yüzdesi(13.1) kadar yüksek bir yüzdesi(12.1) var.
Verilerimiz içinde ceza sahası dışından en az bir şut çeken 8335 oyuncu içinden sadece 1835 tanesi gol atmayı başarabilmiş. 50 ve üzeri şut kullanıp hiç gol atamayan 47 oyuncu, 20 ve üzeri şut kullanıp hiç gol atamayan yaklaşık 500 oyuncu var. Messi 173 şutta 21 golle diğer büyün oyuncuların önünde bulunuyor.
Ronaldo'nun kullandığı şut sayısı Messi'nin kullandığı şut sayısının iki katından fazla olmasına rağmen ceza sahasının dışından daha az gole sahip.
Messi'nin ceza sahasının dışından attığı 21. golü uzatma dakikalarında İran'a 26.5 metreden yaptığı vuruşla geldi. Aynı zamanda bu gol tipik bir Messi golüydü. Ceza sahasının sağ köşesine yakın bir yerde topu aldı, birkaç saniye bekledi, kalabalık olmasına rağmen ortaya doğru sürü ve falsolu bir vuruşla topu ağlara gönderdi. Ve bunu asistsiz yaptı.
ASİSTSİZ GOLLER
Çok fazla sayıda asist yapmasına rağmen bazen Messi bencil olarak değerlendirilebiliyor. Ama belki de yeterince bencil değildir.
Messi'nin şutlarının yaklaşık %44'ü(duran toplar hariç) asist almadan yaptığı vuruşlar. Bu yüzde ortalama bir oyuncunun asist almadan yaptığı vuruşların yüzdesinden %2 daha az. Ama Messi bu vuruşların %23'ünde gol bulurken ortalama bir oyuncu bu vuruşların sadece %5'inde gol bulabiliyor.
Şimdi Messi'nin asistle yaptığı vuruşları diğer oyuncularla karşılaştıralım.
Her nasılsa Messi asist almadan yaptığı vuruşlarda asistle yaptığı vuruşlardan daha başarılı. Hatta yaptığı asistsiz vuruşlarda kendine en yakın oyuncudan %10 daha başarılı(Sergio Agüero) üstelik listedeki en çok şut çeken dördüncü oyuncu da Messi.
Ayrıca Messi neredeyse her şekile gol atabiliyor. İşte Barcelona kariyerinden bazı
istatistikler;
- Messi sol ayağını kullanmayı çok seviyor. Şutlarının %78'ini sol ayağıyla yapıyor ve bu şutlarda %23 başarı sağlıyor. Ama sağ ayağını da unutmayalım. Sağ ayağıyla yaptığı vuruşlarda da %23 başarı sağlıyor. Çok az kullansa da kafa ile yaptığı vuruşlarda ortalamanın(%13) biraz altında.(10)
- Şutlarının yaklaşık %8'i zayıf vuruşlardan geliyor ama bu vuruşların yüzde 27'sini gole çevirmeyi başarıyor ve ortalama bir oyuncudan %22 daha yüksek yüzdeyle yapıyor bunu. Şutlarının %5'i ise sert vuruşlardan oluşuyor. Messi burda da herkesten çok önce. Sert vuruşlarda %36'yla başarı sağlıyor.(ortalama oyuncu %11)
- Vuruşlarının yaklaşık %12'lik kısmı falsolu vuruşlardan oluşuyor ve bu vuruşların %31'inde golle buluşuyor Messi.(ortalama oyuncu %8)
- Messi kullandığı direk frikiklerin(Nijerya maçında attığı gibi) %8'inde gol atmayı başarırken ortalama bir oyuncu %5, Ronaldo ise %7 ile vuruş yapıyor.
- Messi kullandığı penaltıların %86'sını gole çevirdi. Ortalama bir oyuncuda bu yüzde %77'de. Ama Ronaldo'nun yüzdesine bakacak olursak, Ronaldo kullandığı penaltıların %93'ünü gole çeviriyor. İkisinin de takımlarının birinci penaltıcıları olduğunu kabul edersek bu fark sezonda yaklaşık 3/4 gol farka denk geliyor.
Asistsiz şutlarda bu kadar başarılı olabilmesi için Messi'nin çok fazla çalım pozisyonuna girmesi gerekiyor. Bunun için de bir istatistiğimiz var ve bana sorarsanız bu, Messi'nin yeteneklerini ve stilini, ayrıca ikisinin arasındaki bağlantıyı en iyi açıklayan istatistik. Verilerimiz arasında yüzden fazla maç oynamış bütün forvetler arasında en fazla çalım pozisyonuna giren ve en fazla çalım atan oyuncu Messi.
Savunma oyuncularının üzerine Messi kadar agresif giden tek oyuncu Luis Suarez. Liverpool'un Uruguay'lısı belki de gereğinden fazla agresiftir.(öhöm) Suarez neredeyse %35'lik bir başarı oranına sahip.
Bu belki Messi'nin nasıl herkesten iyi şut imkanları bulduğunu ve asistsiz vuruşlarda neden bu kadar iyi olduğunu açıklayabilir. Ayrıca Messi ve Ronaldo arasındaki en önemli stil farkını da açıklayabilir. Ronaldo çok daha fazla uzaktan şut kullanıyor ve çok daha fazla kaçırıyor, Messi ise çalım atmayı tercih ediyor, bazen topu kaybediyor ama yine de sonuç olarak iyi asist ve gol imkanları elde ediyor. Burada Messi'nin ya da Ronaldo'nun oyun stilinin daha iyi olduğunu söylemeye çalışmıyorum. Söylemek istediğim Ronaldo ve Messi'nin kullandığı şut sayıları arasındaki fark abartılıyor. Belki Messi daha az şut çekip daha etkili vuruşlar yapıyor olabilir ama Ronaldo'nun uzaktan vurarak harcadığı topları Messi çalım atarken harcıyor. Ama sadece şut istatistikleri gözümüze çarpıyor.
No comments:
Post a Comment